ریاضی دهم صفحه 95 - فعالیت مفهوم تابع
در جدولهای زیر مثالهای بالا و مواردی دیگر به کمک جدول ارائه شدهاند. جاهای خالی را پر کنید. جدول آخر را به سلیقه خودتان تکمیل کنید.
با توجه به جدول مشخص است که در یک زمان معین فقط یک دما را میتوان به آن نسبت داد. درباره بقیه جدولها مشابه این عبارت را بنویسید.
جدول ۱: (ساعت: ۸، ۹، ۱۰، ۱۱، ۱۲) | (دما: ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۷، ۱۸)
عبارت: به یک ساعت معین فقط یک دما را میتوان نسبت داد؛ یعنی یک ساعت مشخص دو دمای متفاوت ندارد.
جدول ۲: (کالا: خطکش، مداد، دفتر، خودکار) | (قیمت به تومان: ۱۵۰۰، ۱۰۰۰، ۳۰۰۰، ۱۵۰۰)
عبارت: ............................................................................
جدول ۳: (درس: ادبیات، شیمی، فیزیک، ریاضی) | (نمره: ۱۸، ۱۷، ۱۶، ۱۸)
عبارت: ............................................................................
جدول ۴: (فرد: رستگار، کشاورز، احسانی، امیدی) | (روز تولد: پنجشنبه، شنبه، دوشنبه، شنبه)
عبارت: یک شخص معین دو روز تولد متفاوت ندارد.
جدول ۵: (خالی برای تکمیل توسط دانشآموز)
عبارت: ............................................................................
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی دهم صفحه 95 - فعالیت
سلام به دوستان عزیز! در این فعالیت میخواهیم با یکی از مهمترین مفاهیم ریاضی یعنی **تابع** آشنا شویم. ایده اصلی این است که در یک رابطه، به هر ورودی مشخص، **دقیقاً یک خروجی** نسبت داده شود. بیایید جملات را با هم کامل کنیم:
**تحلیل جدول کالا و قیمت:**
در این جدول، هر کالا یک قیمت مشخص دارد. درست است که دو کالای مختلف (مثل خطکش و خودکار) میتوانند قیمت یکسانی داشته باشند، اما یک کالای خاص نمیتواند در یک لحظه دو قیمت متفاوت داشته باشد.
**جمله تکمیلی:** به هر کالای معین فقط یک قیمت را میتوان نسبت داد؛ یعنی یک کالای مشخص دو قیمت متفاوت ندارد.
**تحلیل جدول درس و نمره:**
در اینجا هم هر درس در کارنامه شما فقط یک نمره دارد.
**جمله تکمیلی:** به هر درس معین فقط یک نمره را میتوان نسبت داد؛ یعنی یک درس مشخص در یک امتحان دو نمره متفاوت نمیگیرد.
**تحلیل جدول فرد و روز تولد:**
همانطور که کتاب اشاره کرده، محال است یک نفر در دو روز مختلف از هفته به دنیا آمده باشد!
**توضیح:** این یک رابطه تابعی است چون هر فرد (ورودی) به یک روز مشخص (خروجی) وصل میشود.
**تکمیل جدول اختیاری (پیشنهادی):**
میتوانیم رابطهی بین **کد ملی** و **نام فرد** را بنویسیم:
ردیف اول (کد ملی): ۱۲۳۴۵، ۲۳۴۵۶، ۳۴۵۶۷
ردیف دوم (نام فرد): علی، مریم، رضا
**جمله تکمیلی:** به هر کد ملی معین فقط یک فرد نسبت داده میشود؛ یعنی یک کد ملی متعلق به دو نفر متفاوت نیست.
**نکته طلایی:** در تمام این مثالها، ویژگی مشترک این است که خروجی برای هر ورودی **یکتا** است. این همان تعریف سادهی **تابع** در ریاضیات است.